Navigate Up
Sign In
Leiden University

1575

Een lied op de martelaren van Gorcum (1575), vermoedelijk van Rutger Estius

Uit: Het Leidse exemplaar van Willem Estius, Waerachtige historie ... (1604) [plaatsingscode 1498 E 21].


Duer guesen predicanten[1]

syn sy geëxamineert

een van des lichten quanten

seer swaerlicht getemteert

want zy hem wijs wildig maeken

dat om ont gaen der doot

soulde alleen versaecken

een pauwts ons ouer hooft.

 

Ten mocht geensints niet weesen

te consenteeren dat

daer om syn sij verweesen

van een tyran seer sadt

en droncken inde wijn

ontrent der midder nacht

hoe mocht dit godt looser sijnen

prent dit in u gedacht.

 

Haestich ter selver stonden

syn sy ter doot gheleijt.

en hebben met vollen monden

nocht haer gelooft verbreijt

vermaenende malcanderen

stantachticht te syn in pyn

biechtende hair sonden d’een d’ander

In sulcker schyn nocht fijn.

 

Eerst mael werde gehanghen

den vroomen gaerdiaen

die vrolick int verstranghe

zyn broders noijt aff en wou gaen

maer heef se tallen uren

ghemoedicht totter doot

seggende soo ick u doe vooren

soo volch mijn nae ter noodt.

 

Synen president in volgen

was fier ende vaelliandt

die welcke seer was verbolgen

al op den predicant

ende seyde mijn en roult met allen

niet dat ick steruen moet

mair dat ghij nu hebt te vallen

ghebracht onsen jonghe bloet.


Soo vroem was mester Lenaert

oock den oulden pastoor

die gheen guesen roouerst

en gaff eenicht ghehoor

hy seij gheen gues wil ick weesen

maer gaeffde mijn den tyt

haests hadde ick u onderweesen

dat ghij in dwaelinghe syt.

 

Ende oock soo deede den jonghen

pastoor een schoon relaes

en vrolick ontbedwonghen

van geests was broer Nijcaes

en broer Wilhaldus mede

die altyt soo verblyt

bleuen in haer passie te vreden

als in een blyde maeltyt.

 

Hangen lieten syse in pijnen

som hangen omversmacht

tot dat den dacht in schijnen

was hoocht al van midder nacht

en op dat niet en ghebraecke

aen de uuyterster vreetheijt fel

aff ghesneden ooren staecken

sy op haeren hoeden snel.

 

Soo deeden sij oock de nuesen

en der schaemelijcke leen

dit hebbense op hooft fraye geset

wandelde soo in stee

jae van d’een stede in d’ander

oock menschelycke creatuer

hoe mocht ghij dit doen malcanderen

die syt van een natuer.

 

Soo en was versaet hair [gier.dere]

nocht haer vreetheyt niet

daer om naemen sy met vernieut

die lichaeme siet

en gingense villen en op snyden

ende naemen het vet daer uuijt

dat men oock tot gorcom vrij

nocht veyl riep ouerluijt.

  

Ocht alder liefte heere[2]

laetet u verdrieten docht

en wilter met haesten seere

een schot voor schieten nocht

dat des verwoede ketters

u eere niet meer en vertreen

ghy muecht dees goedts beletters

te neer slaen heer alleen.

 

Ocht siet hoe meenighe sielen

sy hebben ghebracht int net

En hoe veel syer vernielen

nocht daegelichts onbeledt

die ghy door u wonden bloedicht

soo duer hebt gecocht

worden nu met hoope spoedicht

Al inder helle gebrocht.

 

Nu laet ons docht aenroepen

des heylighe martelaers

dat sy ons uuijt die groepen

der sonden als trouwe vaers

tocht trecken tot Godt veroeuen

als sy hem te blyven by

sy bayen voor ons int crancke leuen

te meer nu sy syn vrij.

 

Catolyken wilt blyuen

all die alsoo nocht sijt

soo macht aen u beclyuen

die Godt seyt tot ons profyt

alle die vervolligen lijden

om die rechtverdicheijt

moghen hem alleen verblyden

Godts rijck is hem bereijt.

 

Eel en van Godt verheeuen2

soo syn sy oock alleen

die dit gelooft beleeuen

Godt eeren met harte reijn

mer die den heer der heeren

versmaeden versaecken siet

syn on eel en vol onneeren

Godt heeft dit helij bediet.

 

Hollander die in u steeden

nocht goet syt u ghelyck

wensch ick stantachtich hede

int gelooue autentyck

het welck ons vroome heeren

met haer doot hebben bevest

om te confirmeeren haer leeren

soo elck sprack erst en lest.

 

Is dat ghy int volherden

blyft vast al totten eijnde

soo sult ghij saelicht weerden

van gheene quaede doot geschent

en die haer goet verlaeten

ende dat oock om Jesus naem

honderd foult sal hem baeten

daer toe Godts ryck bequaem.

 

Den mensch en wilt niet vreesen

diet lichaem doot alleen

maer vreest den Heer gepreesen

die lijff en siel gemeijn

macht eewicht doen ghedooghen

den eysschelicker helsen brandt

daer screijnghe syn sal van ooghen

En knarsinghe der tanden.

 

Bescrijver ben ick uuijt minnen

van dit waerachticht liet

ick was selffts in beginnen

van Godts dienaers verdriet

maer ons bermharticht heere

die goet tot allen tijden is

liet mijn niet meer temteeren

dan ick mocht lijden fris.

 

Vroom prinssen en princesse

beschermpt ons priesters vroom

die leeren die catolycke lessen

Godt woort geen menschen droom

datse die niet meer en verrassen

in haere felle moet

haer handen niet meer en wassen

in haar onnosel bloet.

 

geprent tot Amsterdam

in Engeleborcht 16

1575

 

 



[1] Voor deze transcriptie is dankbaar gebruik gemaakt van de uitwerking van het lied die is opgenomen in het artikel: G. Hesse, ‘Het lied van Rutger Estius op de H.H. Martelaars van Gorcum, gedrukt bij Willem Jacobszoon te Amsterdam’, De Katholiek 145 (1914) 290-315, aldaar 303-307. 

[2] Deze strofen zijn niet aanwezig in de uitgave van Thielmans (1606).

Last Modified: 8-5-2014 16:54